Subsidie herstel- en Inrichtingsmaatregelen Natura2000/PAS

PAS zorgt voor balans tussen economie en natuur

De balans wordt aangepakt door middel van brongerichte maatregelen aan de ene kant en natuurherstelmaatregelen aan de andere kant. Het probleem van de overbelasting van stikstofdepositie wordt bij de bron aangepakt door de emissie van ammoniak door de landbouwsector te verminderen. Daarnaast is voor activiteiten die stikstof uitstoten een vergunning nodig in het kader van de Wet natuurbescherming. De PAS begrenst de hoeveelheid stikstof die uitgestoten mag worden en daarmee de mogelijkheden vergunningen te verlenen. Tegelijkertijd vinden er natuurherstelmaatregelen plaats om een verdere achteruitgang van de natuurgebieden door stikstofdepositie te voorkomen. Bijvoorbeeld het verhogen van het waterpeil of het plaggen van grond.

Natura2000

Met name de gebieden die vallen onder het Europees netwerk van natuurgebieden, de zogeheten Natura 2000-gebieden, zijn erg kwetsbaar. Deze gebieden krijgen extra bescherming, omdat er bijzondere planten en diersoorten voorkomen. De PAS zorgt ervoor dat de natuur in en om de Natura 2000-gebieden zo snel mogelijk wordt versterkt.

De Natura 2000-natuurgebieden maken onderdeel uit van het Natuurnetwerk Brabant (NNB): een netwerk van grote en kleine natuurgebieden en alle verbindingen hiertussen. De provincie wil samen met andere partijen dit netwerk de komende jaren uitbreiden met ca. 9.600 ha nieuwe natuur. In 2027 is het Natuurnetwerk Brabant naar verwachting zo’n 129.000 hectare groot. Er is nog veel nieuwe natuur in Brabant nodig, ook in en om de Natura 2000-gebieden. Daarom wil de provincie graag samenwerken met particulieren, natuur- en landbouworganisaties, waterschappen etc, om het Natuurnetwerk, inclusief de Natura 2000-gebieden, te realiseren.

Ontwikkelingsruimte

Wanneer de uitstoot van stikstof daalt kan een deel van de ruimte die vrijkomt door deze daling worden gebruikt om nieuwe economische activiteiten of uitbreiding van bestaande activiteiten te laten plaatsvinden. Deze 'ontwikkelingsruimte' maakt het mogelijk om nieuwe economische ontwikkelingen met stikstof-uitstoot toe te staan. Het uitvoeren van herstelmaatregelen is een belangrijke voorwaarde voor het creëren van deze ontwikkelingsruimte. Zonder natuurherstel mag geen economische ontwikkelingsruimte worden uitgegeven en staat de economische ontwikkeling stil. Het PAS doorbreekt deze impasse en zorgt er dus voor dat natuurherstel en economische ontwikkeling hand in hand kunnen gaan.

Uitvoering van de PAS

De provincie is verantwoordelijk voor het realiseren van de afspraken die gemaakt zijn in de PAS. Hiervoor werkt zij samen met waterschappen, terrein beherende organisaties en particuliere grondeigenaren. Zij voeren de natuurherstelmaatregelen uit. Vergunningaanvragen voor het PAS worden door de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) afgehandeld, waarbij de provincie het bevoegd gezag is. Het instrument AERIUS brengt in kaart hoeveel ontwikkelingsruimte er nog is naar behandeling van de vergunningen. Het nemen van de herstelmaatregelen is urgent en moet op korte termijn gebeuren om de natuurwaarden te behouden en economische ontwikkeling te stimuleren. Om op tijd te kunnen voldoen aan de PAS-doelstellingen, hebben het Rijk en de provincies afgesproken dat de werkzaamheden voor juli 2021 moeten zijn uitgevoerd.

Soorten ontwikkelingen

Voor ieder natuurgebied is bepaald wat de maximaal acceptabele hoeveelheid stikstof uitstoot is. Op basis daarvan is de depositieruimte bepaald: dat is alle ruimte die beschikbaar is voor economische ontwikkelingen.

Er is depositieruimte gereserveerd voor 3 zaken:

1. Autonome groei, zoals toename van weg- en luchtverkeer omdat onze bevolking toeneemt;

2. Initiatieven die zo weinig stikstof uitstoten dat zij onder de grenswaarde zitten, en waarvoor geen vergunning, maar slechts een melding nodig is (minder dan 1 mol/ ha./jaar stikstofuitstoot);

3. Prioritaire projecten met een bijzonder maatschappelijk belang, zoals het aanleggen van een rijksweg.

Wat daarna nog overblijft aan ruimte is ontwikkelingsruimte, beschikbaar voor nieuwe initiatieven, waarvoor een vergunning nodig is. De zogeheten "vrije ontwikkelingsruimte". De ontwikkelingsruimte wordt steeds voor een periode van zes jaar vastgesteld. In Brabant wordt jaarlijks een zesde deel (16%) van de ontwikkelingsruimte uitgegeven. Wanneer de jaarruimte van 16% op is, komt de ontwikkelingsruimte uitsluitend ten goede aan duurzame initiatieven.

Door duurzaamheid en innovatie te stimuleren is minder ontwikkelingsruimte nodig en kunnen meer (duurzame) initiatieven binnen Brabant een plek krijgen. In de meest kwetsbare gebieden waar de Stikstofbelasting al te hoog is, wordt beperkt ontwikkelingsruimte uitgegeven. Deze gebieden bevinden zich in het midden en zuidoosten van Noord-Brabant.

Welke gevolgen heeft de PAS voor u als grondeigenaar? 

De PAS-maatregelen moeten grotendeels voor 1 juli 2021 uitgevoerd zijn. Voor een gedeelte van de PAS-herstelmaatregelen geldt dat zij uitgevoerd moeten worden op gronden die daar op dit moment nog niet beschikbaar voor zijn. Dit kan ook uw eigendom treffen. 

In onderstaande 5 gebieden is de ontwikkelingsruimte strikter aan banden gelegd en grondeigenaren zijn verplicht om er herstelmaatregelen uit te voeren.

  1. Deurnsche Peel & Mariapeel
  2. Groote Peel
  3. Leenderbos, Groote Heide & Plateaux
  4. Kempenland West
  5. Langstraat

Bent u grondeigenaar binnen of nabij een van deze gebieden dan moeten er herstelmaatregelen plaatsvinden op uw bezit. De gewenste herstelmaatregelen zijn op perceel niveau vastgelegd en richten zich hoofdzakelijk op het verhogen van de grondwaterstand en/of het tegengaan van bemestingseffecten. Hierdoor worden deze gronden minder of soms zelfs ongeschikt voor de reguliere landbouw.

U kunt als grondeigenaar de PAS-maatregelen zelf realiseren met behoud van eigendom van uw percelen. Grondeigenaren die deze maatregelen niet zelf willen of kunnen realiseren worden door de provincie schadeloos gesteld. In het uiterste geval zal de provincie een onteigeningstraject inzetten. U heeft dus verschillende keuze mogelijkheden.

Zelfrealisatie

Als u kiest voor zelfrealisatie, kunt u een vergoeding ontvangen voor de plankosten, de waardevermindering als gevolg van de (planologische) wijziging naar natuurgrond, en voor het inhuren van een rentmeester/ adviseur. Als u de herstelmaatregelen zelf uitvoert, ontvangt u hiervoor eveneens een vergoeding in de vorm van een inrichtingssubsidie. Wanneer u het beheer in de jaren na realisatie zelf blijft uitvoeren, dan kunt u hiervoor subsidie ontvangen op grond van de subsidieregeling Natuur- en Landschapsbeheer (SNL). 

Grondruil

Als u geen gebruik wilt of kunt maken van de mogelijkheid tot zelfrealisatie, zal er worden nagegaan of er geschikte ruilgrond beschikbaar is ter vervanging van uw huidige grond. Dat kan via een grondruil. Bij een ruiling kunnen vaak ook andere belangen in een gebied worden bediend, bijvoorbeeld verbetering van de landbouwstructuur.

Verkoop

Als particuliere realisatie en het ruilen van grond geen optie zijn, dan wil de provincie de voor de PAS benodigde grond graag aankopen. U ontvangt dan een vergoeding op basis van volledige schadeloosstelling. Dat betekent dat u naast de waarde van uw eigendom binnen de begrenzing van de PAS, ook de kosten vergoed kunt krijgen voor bijvoorbeeld het gemis aan inkomsten of de kosten voor aankoop van vervangende grond. U krijgt ook de eventuele waardevermindering van uw overblijvende eigendom vergoed. Ook de kosten van taxatie en advies door een rentmeester/ adviseur die u inhuurt kunnen onder voorwaarden worden vergoed. 

Onteigening

Als het uiteindelijk niet mogelijk blijkt om samen met de provincie tot een passende oplossing te komen, start de provincie een onteigeningsprocedure. Onteigening wordt zeer terughoudend ingezet, maar de provincie heeft wel de mogelijkheid om de voor PAS-benodigde gronden te verwerven door middel van onteigening. Een onteigeningsprocedure zal tijdig worden gestart, om de percelen medio 2020 beschikbaar te hebben voor inrichting.

Wat kunnen wij voor u betekenen? 

Twijfelt u over de juiste keuze in uw situatie? Geen probleem. Wij overleggen graag met u wat uw mogelijkheden zijn. De kosten voor de inhuur van een rentmeester/ adviseur van ons bureau worden onder bepaalde condities vergoed. In overleg met u kunnen wij concrete afspraken maken met de provincie en de financiële gevolgen voor u doorrekenen.

  • Wij kunnen voor u checken of uw grond benodigd is voor de PAS herstelmaatregelen. Als dit het geval is, kunnen wij met u bekijken welke maatregelen er precies genomen kunnen worden en wat de gevolgen zijn voor uw grondgebruik.
  • Wij kunnen namens u een verkenning opstarten met de provincie en/of één van de uitvoerende gebiedspartijen, zoals het waterschap of Staatsbosbeheer. Wij helpen u om uw wensen en mogelijkheden in beeld te brengen, de financiële gevolgen hiervan inzichtelijk te maken en om deze in de plan uitwerkingsfase in detail uit te werken. 
  • Wij kunnen namens u concrete afspraken met de provincie maken over uw situatie. Wilt u zelf de maatregelen (laten) uitvoeren en uw grond in bezit houden? Wilt u de functie van de grond wijzigen of wilt u verkopen? We ondersteunen u bij het kiezen van de richting en bij het vastleggen van de afspraken die daarbij horen. 
  • Wij ontzorgen u bij onderhandeling over het uitbetaald krijgen van bedragen en eventuele notariële vastlegging van  kwalitatieve verplichtingen. 
  • Ook kunnen wij de uiteindelijke uitvoering van de maatregelen coördineren en zorgdragen voor het nakomen van contractuele afspreken. 

Hoe doen we dat? 

Wij hebben speciaal voor deze complexe problematiek een PAS-team samengesteld met de beste mensen uit het vak. In het PAS-team zitten adviseurs op het gebied van o.a. proces- en planbegeleiding, natuurontwikkeling, fiscaliteit Natuurschoonwet 1928, ecologie en hydrologie. 

Neemt u snel contact op met Arthur Jansen, onze rentmeester/ adviseur in Brabant voor een persoonlijk kennismakingsgesprek, want aanvragen kunnen al ingediend worden en worden op volgorde van binnenkomst afgehandeld!