Afschaffing Monumentenaftrek

Minister Bussemaker heeft de Tweede Kamer op 20 september jl een voorstel ingediend om de fiscale aftrekbaarheid van monumenten in 2017 te beëindigen. De plannen hebben monumentenland op haar grondvesten doen schudden. De wijziging moet tot een bezuiniging van 25 miljoen op jaarbasis leiden. In de plaats van de fiscale aftrekbaarheid komt een nieuwe subsidieregeling voor sober en doelmatig onderhoud voor alle monumenten, analoog aan de BRIM.

Er komt een overgangsregeling. Daarin is het niet zeker of eigenaren die reeds een ruling met de fiscus hebben deze onverkort kunnen doorzetten. Naar verwachting komt er een uitzondering voor monumenteigenaren die reeds een herbestemmingsonderzoek hebben uitgevoerd. De regeling wordt uitgevoerd door het NRF. De subsidie bedraagt 40% van de potentieel fiscaal aftrekbare onderhoudskosten. Er is een stevige lobby gaande om de minister en de kamer tot andere inzichten te brengen. 

Contouren van de subsidie regeling

De nieuwe subsidie regeling in ontwikkeling heeft de volgende kenmerken:

  • Subsidie van 25 % (ipv SIM nu 50%)
  • Subsidiabele kosten per aanvraag per jaar tussen de € 2.000 - € 10.000
  • Verwachting ca. 6000 aanvragen per jaar
  • Indienen na afloop van kalenderjaar
  • Behandeling op volgorde van binnenkomst
  • Na indiening van facturen wordt de subsidie direct vastgesteld
  • Nog niet bekend welke organisatie/ overheid subsidieverlener wordt

Overgangsregeling 2017 – 2019

De minister erkent een groep van ca. 400 monumenteigenaren die plannen hebben uitgewerkt en verplichtingen zijn aangegaan op basis van de verwachting dat er in 2017 (en 2018) nog fiscale aftrek zou zijn. De minister doelt hierbij op de monumenten die aan de slag zijn gegaan met haalbaarheidsonderzoeken naar herbestemming middels de regeling van de RCE. Er komt een tijdelijke speciale subsidieregeling voor deze monumenten:

  • Regeling wordt uitgevoerd door NRF
  • De subsidie bedraagt 40 % van de potentieel fiscaal aftrekbare onderhoudskosten
  • Aanvraag indienen tussen 1 januari 2017 – 1 maart 2017 ter compensatie van de verwachte en in investeringsplan becijferde aftrek
  • Aanvrager dient aan te tonen dat hij in het investeringsplan van zijn project is uitgegaan van een gerechtvaardigde verwachting op fiscale aftrek. Hij kan dit doen door het overleggen van een mededeling van BBM over de hoogte van de aftrek of van een offerte van een bank of financier waarbij in de business case is gerekend op een specifiek bedrag fiscale aftrek.
  • Discutabel is nog of planvorming in herbestemmingsonderzoek en tenderregeling ook voldoende is om in aanmerking te komen voor de overgangsregeling
  • Een verplichting met een financier of aannemer moet voor 1 januari 2017 zijn aangegaan
  • Wanneer het plan voor 20 september 2016 al bij BBM is ingediend en een mededeling over potentieel fiscaal aftrekbare kosten heeft ontvangen, komt deze sowieso in aanmerking voor de subsidie 
  • Subsidie wordt achteraf definitief vastgesteld 
  • Subsidie wordt pas uitbetaald nadat de omgevingsvergunning is verleend 

 

Stand van zaken lobby (uit berichtgeving website FPG)

Op 1 november jl is er een petitie (link) aan de kamer aangeboden met al meer dan 10.000 handtekeningen! Er is Kamerbrede kritiek op het voorstel om de fiscale aftrekregeling voor Rijksmonumenten te schrappen, zo werd begin deze week duidelijk tijdens het eerste Kamerdebat over het Belastingplan. Diverse partijen pleiten voor verandering, uitstel of afstel van het voorstel. Of de Kamer ook doorbijt, bleef in deze eerste termijn onduidelijk. Veel Kamerleden keerden zich tegen de bezuiniging van 25 miljoen waar de maatregel mee gepaard gaat. Over de vraag of een fiscale aftrek beter is dan een subsidiemaatregel waren de meningen verdeeld.

De Tweede Kamer begon maandag jl. aan de mondelinge behandeling van het Belastingplan, ieder jaar het meest uitgebreide Kamerdebat verspreid over vier dagen. Hieraan is al een aantal schriftelijke ronden met 1400 vragen voorafgegaan. Het voorstel over de Rijksmonumenten is onderdeel van het Belastingplan. De parlementaire pers wijst er op dat de Eerste Kamer mogelijk het beslissende vonnis over de plannen velt.

 

'Monumentale vergissing'

Eerder voerden de welbespraakte Van Weyenberg (C66) en Omtzigt (CDA) de oppositie tegen het voorstel al aan. Zij noemden het plan een monumentale vergissing en vooral een platte bezuiniging om budgettaire problemen elders op te lossen. Van Weyenberg bepleitte dan ook het intrekken van het voorstel en zal daarvoor een amendement opstellen. Omtzigt (CDA) deelde die mening en had een heel spervuur van vragen bij het voorstel, al was het maar om aan te tonen dat het onvoldragen is. Het laat eigenaren ook in de steek, zo stelde hij.

 

Ook coalitiepartijen kritisch

Tijdens het debat lieten ook andere fracties zich niet onbetuigd. "Laat het aan het volgende kabinet", stelde Bashir van de SP voor. Carola Schouten (CU) benadrukte dat het inhoudelijk én procedureel een onjuist kabinetsvoorstel is, en bovendien een ordinaire bezuiniging ten koste van cultureel erfgoed.  Ook de coalitiepartijen waren kritisch. Aukje de Vries (VVD) wees op de strijdigheid dat de nieuwe Erfgoedwet een instandhoudingsplicht kent, terwijl het onderhoudsbudget wordt gehalveerd (vorm van onteigening). Ze vroeg waarom niet met het veld is overlegd, en voegde daaraan toe dat je geen oude schoenen moet wegdoen, voordat je nieuwe hebt. Hoever ze daarin wil gaan bleef echter ongewis. Ed Groot (PvdA) gaf aan dat ook hij zeker aanpassingen nodig acht, maar vond het nog niet nodig het voorstel in te te laten trekken.De PVV ziet het plan ten slotte als pure lastenverhoging voor eigenaren. Eerder was ook Elbert Dijkgraaf (SGP) zeer kritisch op het voorstel, hij was vandaag echter verhinderd.

 

Volgende week vervolg

Het debat wordt volgende week maandag voortgezet. Dan is voor de beantwoording vanuit het kabinet ook minister Bussemaker aanwezig. De FPG herhaalt haar oproep aan geïnteresseerde leden om maandag 7 november van 11:00 tot 13:00 naar het debat over de afschaffing van de monumentenaftrek te komen.